Deklaracja Helsińska

Źródło: Wikimedia

Buteleczka z białym proszkiem i Deklaracja Helsińska czyli “Pogotowie Antysepsowe”

Może słyszeliście już o Pogotowiu Antysepsowym Jaśnie Oświeconego Jerzego Z. Jeżeli nie postaram się Wam nieco przybliżyć to zagadnienie. Otóż Pan Z. odkrył w sobie niezwykłe, wcześniej zapewne mu nieznane zdolności. Nie jest już tylko wybitnym specjalistą od zdrowia i niestrudzonym rycerzem w walce o zdrowie Polek i Polaków. Posiadł ostatnio również wiedzę tajemną z zakresu etyki lekarskiej. Stał się znawcą prawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. No, prawie posiadł tę wiedzę i prawie stał się specjalistą … tak jak prawie studiował medycynę, prawie działa etycznie, prawie wie o czym mówi i prawie rozumie konkluzje badań klinicznych.

Ale do rzeczy. W ręce Pana Z. trafił, zapewne ku jego uciesze, dokument nazywany Deklaracją Helsińską. Ciężko powiedzieć, czy Z. użył swoich zdolności reaserchowych i sam, w czeluściach internetów, znalazł ten nieznany do tej pory lekarzom dokument, czy może to któryś z jego wyznawców wykazał się znakomitymi zdolnościami detektywistycznymi. Nie jest to jednak istotne… Dużo ważniejsze jest, że Z., nieugięty “listonosz” dotarł z Deklaracją Helsińską do domów setek tysięcy swoich wiernych oświeconych.

W głowie Z. zrodził się plan – Pogotowie Antysepsowe. Plan, który jak wszystko co powstaje w niezdolnej do oceny rzeczywistości korze mózgowej Z. jest prawie idealny. Genialna inicjatywa społeczna wspierana przez Z., który za własne pieniądze sfinansuje i udostępni flakoniki z panaceum.
Cel: w przypadku zdiagnozowania sepsy przez lekarza, wolontariusze Pogotowia dostarczą mu jedyny słuszny lek, czyli witaminę C ze znakiem jakości Z. wraz z Deklaracją Helsińską.
Niestety pomysł po raz kolejny obnażył intelektualne słabości Z.

Deklaracja Helsińska to dokument, który w założeniu określa etyczny sposób prowadzenia badań medycznych i nie ma zbyt wiele wspólnego ze standardowym leczeniem szpitalnym… w zasadzie nie ma z nim prawie nic wspólnego. W tym zakresie lekarz działa zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej (KEL).
Inżynier Z. jak to na inżyniera przystało, znacznie lepiej rozumie zapewne schematy i plany niż słowo pisane, zwłaszcza jeżeli dotyczy ono zagadnień prawnych (choć w mojej ocenie równie kiepsko radzi sobie z tekstami o tematyce medycznej).
Być może dlatego nie zrozumiał pierwszego punktu Deklaracji który mówi:

“Założono, że Deklaracja powinna być czytana jako całość oraz, że każdy z jej paragrafów nie powinien być stosowany bez uwzględnienia wszystkich innych stosownych paragrafów. “

Nie wiem czemu (być może to objaw mojej ponadprzeciętnej inteligencji) ale ja rozumiem ten punkt … Istnieje też możliwość, że tylko mi się wydaje, że rozumiem – głupiec nie wie że jest głupi.
Z całą pewnością Pan Z. tego fragmentu nie pojął … dlatego skupił się wyłącznie na ostatnim punkcie Deklaracji mówiącym:

“Podczas leczenia pacjenta tam, gdzie sprawdzone interwencje nie istnieją lub też okazały się nieskuteczne, lekarz, po zasięgnięciu porady eksperta i uzyskaniu świadomej zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, może zastosować interwencję o nieudowodnionej skuteczności, jeśli w ocenie lekarza daje ona nadzieję  na ratowanie życia, przywrócenie zdrowia lub przyniesienie ulgi w cierpieniu. Następnie interwencja taka powinna stać się przedmiotem badań naukowych mających na celu ocenę jej bezpieczeństwa i skuteczności. We wszystkich przypadkach nowe informacje powinny być rejestrowane i tam, gdzie jest to stosowne, powinny zostać udostępnione publicznie”

Być może gdyby Z. najpierw przeczytał punkt pierwszy i stopniowo doszedł do punktu ostatniego to coś zaiskrzyło by w jego mózgownicy(?). Być może zrozumiał by wówczas, że deklaracja mówi wyłącznie o etycznych zasadach prowadzenia badań medycznych. Być może zauważyłby nawet, że Deklarację Helsińską trzeba stosować w odniesieniu do prawa krajowego.
To prawo mówi natomiast, że każdy eksperyment medyczny lub leczniczy musi być wcześniej pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Biotyczną i zarejestrowany.

Ostatni punkt Deklaracji Helsińskiej jest krytykowany przez wielu etyków jako zbyt liberalny. Ponadto odnosi się on w pewnym stopniu do codziennej pracy lekarza, a nie do badań naukowych, co w założeniu nie było materią w którą miała ingerować Deklaracja. W codziennej pracy lekarza obowiązuje już wspomniany KEL.
Ale na co tak naprawdę pozwala punkt 37? Na użycie niesprawdzonej metody. Metody o nie potwierdzonym działaniu. Czy Z. nie twierdzi, że witamina C w leczeniu sepsy to terapia o potwierdzonej wieloma badaniami skuteczności? Tak właśnie twierdzi. Zatem Z. nie powinien odwoływać się do punktu 37 Deklaracji Helsińskiej, lecz do prawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, które mówi, że lekarz powinien stosować sprawdzone metody (bo przecież według Z. taką właśnie metodą jest witamina C). Odnosząc się do Deklaracji Helsińskiej Z. udowadnia natomiast, że użycie witaminy C to tylko i wyłącznie eksperyment na pacjencie i to bez żadnej ewidencji. Po raz kolejny Z. pokazuje, że jego rozumowanie jest bardzo wybiórcze i nie tylko badania naukowe interpretuje na potrzeby chwili.

Ostatecznie punkt 37 jest punktem skierowanym tylko i wyłącznie do lekarza i niejako usprawiedliwia go etycznie za zastosowanie metody niesprawdzonej. Warunkiem jest, że to sam lekarz jest przekonany o potencjalnej przewadze terapeutycznej niesprawdzonej metody nad metodami zewidencjonowanymi. Idąc tym tokiem rozumowania i pozostając zgodnym etyce, narzucanie lekarzowi metody niesprawdzonej wyklucza możliwość oceny działania lekarskiego jako niezależnego, zgodnego z jego sumieniem i wiedzą.
Takie działanie staje się wówczas działaniem wymuszonym i nie może być usprawiedliwione zapisami Deklaracji Helsińskiej – co z kolei może grozić pociągnięciem lekarza do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Panie Z. czy zakładając Pogotowie Antysepsowe w swojej obecnej formule przyznaje Pan, że witamina C niema żadnej potwierdzonej skuteczności w walce z sepsą? Bo tylko w ten sposób można uzasadnić odwoływanie się do Deklaracji Helsińskiej…

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o