Źródło: WikiMedia

DMSO

DMSO (Dimetylosulfotlenek) to jedna z substancji, która przed latami okrzyknięta została wspaniałym lekiem. Lata praktyki i badań tej cudowności nie potwierdziły. Często jest jednak tak, że leki odrzucane przez medycynę klasyczną trafiają na piedestały “medycyny alternatywnej”. Dokładnie to stało się z DMSO, który obecnie przeżywa swoją drugą młodość.

Czym jest Dimetylosulfotlenek?

DMSO jest rzekomym lekiem na m.in.: twardzinę, poparzenia, stany zapalne, ból, zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie zatok, chroniczne zapalenie pęcherza moczowego, opryszczkę, półpaśca, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, sarkoidozę, zapalenie tarczycy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, trąd, raka i inne, a przynajmniej tak twierdzą internetowi “lekarze” i znachorzy w świata realnego (choć nieco oderwanego od rzeczywistości). Jednym słowem eliksir życia.

DMSO reklamowany jest jako lek naturalny. Mało w tym prawdy. DMSO jest produktem ubocznym w produkcji masy celulozowej (papieru). Jak powstaje?
Otóż przez 3-6 godzin gotujemy trociny w mieszaninie zasady potasowej, siarczku sodu i siarczanu sodu pod ciśnieniem 7-10 atmosfer. W takich warunkach reszta siarczanowa “atakuje” ligninę (polimer wchodzący obok celulozy i hemiceluloz w skład drewna). To co wytrąca się w takiej reakcji to między innymi DMSO. Substancja ta z naturalną nie ma zatem nic wspólnego. DMSO jest najzwyklejszym, sztucznie wyprodukowanym związkiem chemicznym, który z całą pewnością nie występuje naturalnie w drewnie, a powstaje po potraktowaniu go silną chemią (grupy siarczanowa zawarta w DMSO pochodzi z odczynników chemicznych).
Obok DMSO w produkcji masy celulozowej wytrąca się również metanol i metanotiol (o silnym, drażniącym zapachu). Metanotiol dodaje się do gazu aby nadać mu nieprzyjemny zapach, alarmujący nas o rozszczelnieniu instalacji gazowej, lub niedokręceniu kurka od kuchenki gazowej.
W przeciwieństwie do DMSO zarówno metanol jak i metanotiol występują w śladowych ilościach w naszym organizmie. Metanotiol to jeden ze związków chemicznych wywołujący nieprzyjemny zapach z ust.
Obecność DMSO w niezwykle małych ilościach (poniżej 3ppm) wykryto w roślinach takich jak: mięta pieprzowa, kukurydza, jęczmień, lucerna, buraki, kapusta, ogórki, owies, cebula, pomidory, maliny, kawa i herbata1)Willer. R
Sulfoxides. Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology.

New York, NY: John Wiley & Sons
.
W organizmach zwierzęcych DMSO występuje w organizmie omułka jadalnego oraz kraba z gatunku Charybdis feriatus 2)Yasuhara A; Chemosphere 16: 2559-65 (1987) 3)Chung HY; J Agric Food Chem 47: 2280-7

DMSO w medycynie klasycznej

W Polsce nie jest dostępny żaden lek, w którym DMSO jest substancją aktywną4)Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, według stanu na dzień 1 stycznia 2018 r. . Nie oznacza to jednak, że nie istnieją leki, w których składzie znajdziemy DMSO. DMSO z łatwością przenika przez skórę i jednocześnie rozszerza naczynia krwionośne w miejscu aplikacji. Dzięki tym właściwościom DMSO znalazł zastosowanie jako tak zwany promotor wchłaniania, czyli substancja pomocnicza ułatwiająca przenikanie substancji czynnych przez skórę. DMSO znajdziemy w lekach do stosowania miejscowego takich jak:

  • Brodacin, Verrumal, Verrucutan – leki do usuwania brodawek
  • Actikerall – lek stosowany w rogowaceniu słonecznym
  • Kymriah – wytwarzany z białych krwinek pacjenta lek stosowany w leczeniu białaczki,
  • Zalmoxis – również produkowany z białych krwinek pacjenta, stosowany w celu zapobiegania powikłań po przeszczepie szpiku.

Być może nie jest to kompletna lista leków zawierających w swoim składzie DMSO, ale ponieważ jak wspomniałem DMSO nie jest substancją aktywną, ciężko stworzyć pełną listę leków zawierających DMSO.

W pozostałych częściach świata sytuacja wygląda podobnie – DMSO stosowany jest głównie jako substancja pomocnicza. W USA DMSO może być stosowany jako substancja aktywna w leczeniu śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego, przy czym lek (RIMSO-50) podawany jest przez lekarza, bezpośrednio do pęcherza.


Kontrowersje wokół DMSO

Jak już wspomniałem, dla znachorów DMSO jest lekiem niemalże na wszystkie bolączki – od kataru po raka. Co gorsza niektórzy lekarze jak Hubert Czerniak zdają się twierdzić, że DMSO w dolegliwościach bólowych jest skuteczniejszy niż leki przeciwbólowe. Pan Czerniak mówi w jednym ze swoich filmików, że niektórzy jego pacjenci spożywają DMSO doustnie, a są i tacy, którzy podają go sobie dożylnie. Według Czerniaka prawdopodobnym powodem odrzucenia DMSO przez medycynę klasyczną jest jego niska cena (a przynajmniej tak wnioskuję po obejrzeniu jego nagrania).
Argument idiotyczny – istnieje cała masa leków, których produkcja jest śmiesznie tania, nie mogą być patentowane, a mimo to są stosowane w medycynie. W tym miejscu warto wspomnieć, że patent na lek obowiązuje na całym świecie przez 20 lat, przy czym czas, przez który lek dostępy jest na rynku i jednocześnie objęty patentem, jest znacznie krótszy. Dzieje się tak dlatego, że substancje patentuje się bezpośrednio po ich odkryciu. Do czasu wprowadzenia na rynek mija na ogół wiele lat. Zatem ogrom leków opatentowanych w latach 90 i wcześniej może obecnie produkować każda firma farmaceutyczna, a mimo to te stare i sprawdzone leki nie giną nagle aptek.
Pan Czerniak zauważa ponadto, że FDA zakazało badań nad DMSO. Rzeczywiście tak było. Kiedy w 1965 jedna z irlandzkich pacjentek leczonych DMSO zmarła, FDA zablokowała wszystkie trwające badania kliniczne z zastosowaniem tego związku. Aby zrozumieć to posunięcie należałoby spojrzeć na sytuację z perspektywy historycznej. Zaledwie kilka lat wcześniej (początek lat 60.) FDA, pomimo ostrzeżeń płynących z Niemiec, zezwoliła na badania thalidomidu.
Contergan (lek zawierający thalidomid) doprowadził do 10.000 (według innych danych nawet do 15.000) przypadków wad rozwojowych płodów. Dzięki wstrzemięźliwości FDA w dopuszczeniu leku do obrotu, nie zebrał on tak tragicznych żniw w USA. Pomimo to, zezwolenie na badania nad thalidomidem wydane przez FDA doprowadziło do okaleczenia 17 dzieci.
Nic dziwnego, że na donosy o potencjalnej toksyczności DMSO, FDA zareagowała natychmiastowo, choć być może nieco przesadnie.
Po jakimś czasie, część amerykańskich badań nad DMSO została wznowiona. Nie jest również prawdą, że (jak twierdzi Czerniak) badania nad DMSO są do dzisiaj zakazane przez FDA, choć rzeczywiście są bacznie obserwowane.
Ostatecznie USA nie ma wyłączności na badania leków czy substancji chemicznych, i ew. blokada badań w USA nie oznaczałaby, że lek nie był badany w pozostałych zakątkach świata.
Obecnie dostępnych jest grubo ponad 8000 badań nad DMSO, z czego prawie 900 powstało w ciągu ostatnich pięciu lat. To wystarcza żeby na wyjątkowość i uniwersalność DMSO spojrzeć krytycznie.

Czytając o DMSO napotkałem się również na argument, że nie jest on traktowany poważnie przez lekarzy, ponieważ nie znamy mechanizmów jego działania. Kolejny absurd. Mechanizm działania najpopularniejszego, a zarazem jednego z niewielu leków przeciwbólowych, który może być stosowany przez kobiety ciężarne – paracetamolu, również pozostaje zagadką, a jednak jest popularnie stosowany i zapisywany przez lekarzy. Jest to przykład banalny, ale nie jedyny. Leków o nieznanym mechanizmie działania jest znacznie więcej.

Co dzieje się z DMSO w organizmie

W organizmie DMSO zostaje zredukowany do substancji nazywanej DMS (siarczek dimetylu) lub utleniony do MSM (metylosulfonylometan), a częściowo zostaje wydalony w formie niezmienionej.
MSM dostępny jest również jako suplement diety. Co więcej ewidencja naukowa dla MSM jest znacznie bogatsza niż dla DMSO. Ponieważ, za aktywny metabolit DMSO uważa się właśnie MSM jednoczesne stosowanie obu związków nie ma najmniejszego sensu. MSM wymaga z pewnością osobnego wpisu, ale zainteresowanym polecam zapoznanie się z przeglądowym badaniem MSM: Methylsulfonylmethane: Applications and Safety of a Novel Dietary Supplement 5)Butawan M, Benjamin RL, Bloomer RJ.
Methylsulfonylmethane: Applications and Safety of a Novel Dietary Supplement. Nutrients.
2017;9(3):290. Published 2017 Mar 16. doi:10.3390/nu9030290
. Badacze z Uniwersytetu w Memphis, zauważają, że suplementacja MSM wspomagać leczenie przeciwzapalnie, przeciwalergicznie czy nawet wspomagać terapię przeciwnowotworową. Uwaga: istnieją badania sugerujące, że DMSO nasila proliferację niektórych komórek. W terapiach onkologicznych może być to efekt niechciany i kontra-produkcyjny. DMSO interaguje również z niektórymi lekami stosowanymi w chemioterapii (m.in. z lekami zawierającymi platynę).
Obecnie prowadzonych jest wiele badań nad MSM – również w odniesieniu do leczenia nowotworów.


Toksyczność

DMSO jest substancją mało toksyczną zarówno dla ludzi, zwierząt, jak i dla organizmów wodnych. Dawka śmiertelna dla człowieka nie jest znana. Dobrze przebadana została natomiast toksyczność dla zwierząt.
Dawka śmiertelna dla szczura wynosi 14,5 g/kg podane doustnie, 12 g/kg podane podskórnie lub 5,36 g/kg podane dożylnie
6)Lewis, R.J. Sr.
Sax’s Dangerous Properties of Industrial Materials. 11th Edition.
Wiley-Interscience, Wiley & Sons, Inc. Hoboken, NJ. 2004., p. 1466
.
Dawki śmiertelne dla myszy są o ponad połowę niższe.
DMSO nie jest prawdopodobnie substancją kancerogenną, a przynajmniej nie jest jako taka zakwalifikowana.
Nie zaobserwowano właściwości teratogennych (powodujących wady rozwojowe płodów) u myszy, szczurów i królików. Niestety brakuje szczegółowych danych o toksyczności dla ludzi.
Najczęściej obserwowane skutki uboczne DMSO podczas stosowania u ludzi to:

  • nieprzyjemny zapach z ust
  • podrażnienia skóry o rożnym nasileniu (pęcherzyca, rumień, wysuszenie, łuszczenie, świąd)
  • mdłości
  • bezsenność
  • eozynofilia
  • reakcje alergiczne i stany zapalne
  • sulfhemoglobinemia

Podczas stosowania u zwierząt zaobserwowano mętnienie soczewki oka. W nielicznych badaniach na ludziach nie zaobserwowano podobnych objawów. Nie pozwala to jednak na wykluczenie tego efektu. Stosując DMSO, jeżeli jesteśmy predysponowani do rozwoju zaćmy należy być zatem szczególnie ostrożnym.

Szereg relatywnie nowych badań wykazuje właściwości DMSO, które potencjalnie mogą być niebezpieczne dla człowieka.
Do takich właściwości zalicza się między innymi zdolność hamowania acetylocholinoesterazy 7)Kumar A, Darreh-Shori T.
DMSO: A Mixed-Competitive Inhibitor of Human Acetylcholinesterase.
ACS Chem Neurosci. 2017 Dec 20;8(12):2618-2625. doi: 10.1021/acschemneuro.7b00344. Epub 2017 Oct 16.PMID: 29017007
. Inhibitory acetylocholinoesterazy w określonych przypadkach mają zastosowanie w medycynie. U człowieka zdrowego zahamowanie wspomnianego enzymu może prowadzić do spowolnienia, w tym zatrzymania akcji serca, obniżenia ciśnienia czy skurczu oskrzeli.
DMSO może wywołać bezdech i rozpad czerwonych krwinek (hemolizę) 8)Yi X, Liu M, Luo Q, Zhuo H, Cao H, Wang J, Han Y.
Toxic effects of dimethyl sulfoxide on red blood cells, platelets, and vascular endothelial cells in vitro.
FEBS Open Bio. 2017 Feb 20;7(4):485-494. doi: 10.1002/2211-5463.12193. eCollection 2017 Apr.
co sugerują badania in-vitro z 2017 r.
Zaobserwowano, że DMSO indukuje degranulację mastocytów 9) Koo N, Kim KM.
Distinct effects on M2-type pyruvate kinase are involved in the dimethylsulfoxide-induced modulation of cellular proliferation and degranulation of mast cells.
Arch Pharm Res. 2009 Nov;32(11):1637-42. doi: 10.1007/s12272-009-2118-9
. Oznacza to, że mastocyty w kontakcie z DMSO uwalniają ze swojego wnętrza rozmaite mediatory, mogące wywołać stany zapalne bądź reakcję alergiczną.

Koniec straszenia. Doświadczenia z DMSO pokazują, że potencjalne działanie toksyczne jest równie słabe jak działanie terapeutyczne. Z całą pewnością substancją bardziej toksyczną od DMSO jest etanol, z prawie o połowę niższą dawką śmiertelną (dla szczura). Pomiędzy alkoholem a DMSO jest jednak istotna różnica – ludzie spożywają alkohol od przeszło 9000 lat, a jego działanie na organizm, również przy przewlekłym stosowaniu, jest doskonale znane.
DMSO jest stosowane na ludziach od 60 lat, a informacje o toksyczności dotyczą wyłącznie krótkotrwałych terapii. W dalszym ciągu ciężko przewidzieć efekty profilaktycznego, długotrwałego stosowania DMSO, do którego zachęcają znachorzy.
Wpływ DMSO na płód ludzki oraz na noworodki i dzieci jest zupełnie nieznany. Stosowanie DMSO w ciąży lub w okresie karmienia jest zatem całkowitą bezmyślnością. O ile dorośli przyjmują DMSO na własne ryzyko, o tyle podawanie DMSO dzieciom jest, delikatnie mówiąc, nieodpowiedzialne.

Badania nad DMSO

Znaczna ilość badań nad DMSO to badania na zwierzętach. Z wyników tych badań często wyciąga się zbyt daleko idące wnioski i potencjalne działanie DMSO przekłada się bezpośrednio na ludzi. Jest to oczywiście ogromny błąd. Pozytywne wyniki badań na myszach czy szczurach mogą co najwyżej zasugerować zasadność przeprowadzenia odpowiednich badań na ludziach. W badaniach klinicznych przyjęło się zakładać, że skutki toksyczne wywołane przez daną substancję u zwierząt, z dużym prawdopodobieństwem mogą wystąpić również u człowieka, natomiast ewentualnych efektów terapeutycznych nie przekłada się bezpośrednio z jednego gatunku na inny. Może wydawać się to nielogiczne i wybiórcze, ale jest związane z bezpieczeństwem prowadzenia badań.
Omawiając badania nad DMSO skupie się głównie na badaniach przeprowadzonych na ludziach.

Zapalenie pęcherza

Najistotniejszym klinicznym zastosowaniem DMSO jest leczenie śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego. W tym zakresie DMSO sprawdza się całkiem nieźle. Kontrolowane badanie na małej grupie (33 osoby) wykazało subiektywną poprawę u 93% w grupie, której podawano DMSO, co w odniesieniu do grupy placebo (subiektywna poprawa u 35%) jest efektem istotnym. 10) Perez-Marrero R, Emerson LE, Feltis JT.
A controlled study of dimethyl sulfoxide in interstitial cystitis.
J Urol. 1988 Jul;140(1):36-9.PMID: 3288775
Meta-analiza badań nad zastosowaniem DMSO w śródmiąższowym zapaleniu pęcherza wskazuje na przewagę DMS nad immunoterapią z zastosowaniem BCG.11)William F. Rawls, Lindsey Cox, Eric S.Rovner,
Dimethyl sulfoxide (DMSO) as intravesical therapy for interstitial cystitis/bladder pain syndrome: A review
Neurourology and Urodynamics 36, 2017
DMSO stosowane jest przy tym jako lek “drugiego rzutu”, kiedy standardowa terapia nie przyniosła poprawy.


Nowotwory

Małe badania (26 pacjentów) nad zastosowaniem DMSO w redukcji bólu u pacjentów w terminalnym stadium choroby nowotworowej sugerują, że iniekcje z DMSO i wodorowęglanu sodu mogą być tanią metodą redukcji bólu w opiece paliatywnej. 12)Hoang BX, Tran DM, Tran HQ, Nguyen PT, Pham TD, Dang HV, Ha TV, Tran HD, Hoang C, Luong KN, Shaw DG. Dimethyl sulfoxide and sodium bicarbonate in the treatment of refractory cancer pain.
J Pain Palliat Care Pharmacother. 2011;25(1):19-24. doi: 10.3109/15360288.2010.536306.PMID: 21426213
Kolejne, jeszcze mniejsze badania (9 pacjentów), dają podobne wyniki (kontrolowanie bólu) podczas zastosowania iniekcji z DMSO i wodorowęglanu sodu w połączeniu z doustną s-adenozylometioniną. 13)Hoang BX, Tran HQ, Vu UV, Pham QT, Shaw DG.
Palliative treatment for advanced biliary adenocarcinomas with combination dimethyl sulfoxide-sodium bicarbonate infusion and S-adenosyl-L-methionine.
J Pain Palliat Care Pharmacother. 2014 Sep;28(3):206-11. doi: 10.3109/15360288.2014.938882. Epub 2014 Aug 7.

Nie istnieją żadne badania in-vivo, które sugerowały by możliwość stosowania DMSO w leczeniu choroby nowotworowej w zakresie innym niż terapia bólu.
Właściwości cytostatyczne DMSO zostały wykazane jedynie in-vitro. Warto zauważyć, że badania in-vitro nie mówią w zasadzie nic o skuteczności leku w warunkach fizjologicznych.
In-vitro (w probówce) komórkę nowotworową możemy zabić praktycznie wszystkim … kawą, herbatą, sokiem z ziemniaka czy wodą. Nie oznacza to, że to samo stanie się z komórkami nowotworowymi, kiedy którąś z tych substancji wypijemy, czy wsmarujemy w skórę. Warto o tym pamiętać czytając, że coś działa jakoś na komórki nowotworowe w warunkach in-vitro.

Ból

Brak jest badań jednoznacznie potwierdzających przeciwbólowe właściwości DMSO. Prawdopodobnie DMSO działa przeciwbólowo w bardzo dużych stężeniach niosących za sobą ryzyko hemolizy. Działanie przeciwbólowe wywołano u szczurów podając im dożylnie dawki na poziomie 5,5 g/kg.14)Haigler HJ, Spring DD.
Comparison of the analgesic effects of dimethyl sulfoxide and morphine.
Ann N Y Acad Sci. 1983;411:19-27. PubMed PMID: 6576693.
Jak wiemy z akapitu o toksyczności jest to więcej niż dawka śmiertelna (LD50 = 5,36).
Być może wymaga wytłumaczenia czemu dawka śmiertelna nie zabiła, a wykazała efekt przeciwbólowy. Dawka śmiertelna (LD50) oznacza dawkę substancji, której podanie skutkuje śmiercią połowy obiektów. Żeby zobrazować jak słabe jest działanie przeciwbólowe DMSO u szczurów, posłużę się przykładem paracetamolu: aby uzyskać działanie przeciwbólowe aplikując DMSO musielibyśmy prawdopodobnie zaaplikować ilość bliską dawce śmiertelnej. Gdyby działanie paracetamolu było równie słabe musielibyśmy przyjąć 24 tabletki (*500 mg) aby lek zadziałał. Na słaby/umiarkowany ból wystarcza na ogół zaledwie jedna.
DMSO powoduje dylatację (rozszerzenie) naczyń krwionośnych w miejscu aplikacji. Efekt ten wywołuje uczucie ciepła i/bądź pieczenia. Znacznie utrudnia to przeprowadzenie badań z grupą placebo. Odczuwalny efekt lokalnego działania substancji może znacząco modulować efekt placebo. Jest to o tyle istotne, że ból jest odczuciem subiektywnym o bardzo silnej komponencie emocjonalnej. O ile możemy zbadać np. markery stanu zapalnego, o tyle ból jest laboratoryjnie niemierzalny. Samo odczuwanie bólu jest bardzo indywidualne i może być nawet subiektywnie oceniane jako przyjemne.
Brak badań na ludziach tłumaczy się niewystarczającymi podstawami wynikającymi z badań na zwierzętach.
Jednocześnie w dalszym ciągu prowadzi się badania nad aktywnymi metabolitami DMSO takimi jak MSM. Tutaj rzeczywiście ujawnia się efekt przeciwbólowy, który w badaniach uznawany jest jako klinicznie nieistotny. 15) Withee ED, Tippens KM, Dehen R, Tibbitts D, Hanes D, Zwickey H.
Effects of Methylsulfonylmethane (MSM) on exercise-induced oxidative stress, muscle damage, and pain following a half-marathon: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial.
J Int Soc Sports Nutr. 2017 Jul 21;14:24. doi: 10.1186/s12970-017-0181-z. eCollection 2017.
Działanie MSM jak wspomniałem wymaga dalszych badań.


Podsumowanie

W podobny sposób można by rozważać inne działania DMSO, takie jak działanie przeciwzapalne czy antyalergiczne. Większość dostępnych badań dochodzi jednak do tych samych wniosków: Efekty DMSO są słabe i nieistotne z klinicznego punktu widzenia.

DMSO nie jest prawdopodobnie substancją, której stosowanie miejscowe niesie za sobą istotne ryzyka. Każdorazowo stosując DMSO w połączeniu z innymi lekami powinniśmy skontaktować się z lekarzem, który zapewne (z powodu brakującej ewidencji) odradzi nam takie połączenie. DMSO wpływa nie tylko na wchłanialność leków, ale również z nimi oddziałuje – lekarz nie powinien i nie może tego ignorować.

Największym zagrożeniem związanym z DMSO nie jest de facto jego toksyczność, która według znacznej większości źródeł naukowych oceniana jest jako niska lub nawet znikoma, a brak dostępności DMSO o czystości leku.
Na rynku dostępny jest DMSO pochodzenia industrialnego. Nie są to substancje produkowane w celu stosowania jako lek lub suplement. Substancje pochodzenia przemysłowego mogą być zanieczyszczone związkami toksycznymi. W połączeniu z typową funkcją DMSO – promotora wchłaniania, czystość produktu jest szczególnie istotna.
Poza amerykańskim lekiem RIMSO-50 (DMSO:Woda 1:1) nie jest mi znany żaden inny lek składający się wyłącznie z DMSO, bądź z DMSO i wody. Wszystkie produkty z DMSO, które zakupić możemy w Polsce są produktami niepewnej jakości i czystości.
Jeżeli jednak mimo wszystko zdecydujemy się na stosowanie DMSO warto poprosić o dokładną dokumentację producenta, w której powinna znaleźć się dokładna analiza zanieczyszczeń (takie analizy przeprowadza się nawet dla produktów o jakości “czysty do analizy”).
Osobiście nie widzę sensu zabawy z DMSO.

Na sam koniec radzę z przymrużeniem oka patrzeć na pojawiające się w internecie hasła takie jak: naturalny lek (bo takim nie jest) czy teorie o blokowaniu stosowania DMSO przez FDA. W końcu to właśnie w USA gdzie FDA rzekomo nie pozawala badać DMSO, stosuje się go w codziennej praktyce lekarskiej (zapalenie pęcherza)…

Przypisy   [ + ]

1. Willer. R
Sulfoxides. Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology.

New York, NY: John Wiley & Sons
2. Yasuhara A; Chemosphere 16: 2559-65 (1987)
3. Chung HY; J Agric Food Chem 47: 2280-7
4. Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, według stanu na dzień 1 stycznia 2018 r.
5. Butawan M, Benjamin RL, Bloomer RJ.
Methylsulfonylmethane: Applications and Safety of a Novel Dietary Supplement. Nutrients.
2017;9(3):290. Published 2017 Mar 16. doi:10.3390/nu9030290
6. Lewis, R.J. Sr.
Sax’s Dangerous Properties of Industrial Materials. 11th Edition.
Wiley-Interscience, Wiley & Sons, Inc. Hoboken, NJ. 2004., p. 1466
7. Kumar A, Darreh-Shori T.
DMSO: A Mixed-Competitive Inhibitor of Human Acetylcholinesterase.
ACS Chem Neurosci. 2017 Dec 20;8(12):2618-2625. doi: 10.1021/acschemneuro.7b00344. Epub 2017 Oct 16.PMID: 29017007
8. Yi X, Liu M, Luo Q, Zhuo H, Cao H, Wang J, Han Y.
Toxic effects of dimethyl sulfoxide on red blood cells, platelets, and vascular endothelial cells in vitro.
FEBS Open Bio. 2017 Feb 20;7(4):485-494. doi: 10.1002/2211-5463.12193. eCollection 2017 Apr.
9. Koo N, Kim KM.
Distinct effects on M2-type pyruvate kinase are involved in the dimethylsulfoxide-induced modulation of cellular proliferation and degranulation of mast cells.
Arch Pharm Res. 2009 Nov;32(11):1637-42. doi: 10.1007/s12272-009-2118-9
10. Perez-Marrero R, Emerson LE, Feltis JT.
A controlled study of dimethyl sulfoxide in interstitial cystitis.
J Urol. 1988 Jul;140(1):36-9.PMID: 3288775
11. William F. Rawls, Lindsey Cox, Eric S.Rovner,
Dimethyl sulfoxide (DMSO) as intravesical therapy for interstitial cystitis/bladder pain syndrome: A review
Neurourology and Urodynamics 36, 2017
12. Hoang BX, Tran DM, Tran HQ, Nguyen PT, Pham TD, Dang HV, Ha TV, Tran HD, Hoang C, Luong KN, Shaw DG. Dimethyl sulfoxide and sodium bicarbonate in the treatment of refractory cancer pain.
J Pain Palliat Care Pharmacother. 2011;25(1):19-24. doi: 10.3109/15360288.2010.536306.PMID: 21426213
13. Hoang BX, Tran HQ, Vu UV, Pham QT, Shaw DG.
Palliative treatment for advanced biliary adenocarcinomas with combination dimethyl sulfoxide-sodium bicarbonate infusion and S-adenosyl-L-methionine.
J Pain Palliat Care Pharmacother. 2014 Sep;28(3):206-11. doi: 10.3109/15360288.2014.938882. Epub 2014 Aug 7.
14. Haigler HJ, Spring DD.
Comparison of the analgesic effects of dimethyl sulfoxide and morphine.
Ann N Y Acad Sci. 1983;411:19-27. PubMed PMID: 6576693.
15. Withee ED, Tippens KM, Dehen R, Tibbitts D, Hanes D, Zwickey H.
Effects of Methylsulfonylmethane (MSM) on exercise-induced oxidative stress, muscle damage, and pain following a half-marathon: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial.
J Int Soc Sports Nutr. 2017 Jul 21;14:24. doi: 10.1186/s12970-017-0181-z. eCollection 2017.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o