Źródło: Pixabay

Formaldehyd. Kolejna trucizna w szczepionkach? Nie, nie, nie!

Obecność formaldehydu w szczepionkach to dla antyszczepionkowców kolejny dowód na ich toksyczność. Po raz kolejny mógłbym po prostu napisać, że nawet nieskazitelnie czysta woda może być toksyczna dla naszego organizmu. Mógłbym też znów odwołać się do słów Paracelsusa: 
“Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, bo tylko dawka czyni truciznę”, i na tym urwać temat, ale te argumenty niestety nie przekonują wszystkich.
Rozumiem też, że są rodzice, którzy przez “informacyjną” działalność ruchów antyszczepionkowych, są po prostu zaniepokojeni i niepewni, dlatego o formaldehydzie napiszę troszkę więcej.

Czym jest formaldehyd

Formaldehyd

Formaldehyd. Ta nazwa sama w sobie jest jakoś mało przyjemna. Jeśli dodać do tego, że formalina, którą na ogół kojarzymy z konserwowaniem martwych zwierząt, to właśnie wodny roztwór formaldehydu, to rzeczywiście można mieć pewne wątpliwości co do bezpieczeństwa tej substancji. 
Formaldehyd nazywany jest również aldehydem mrówkowym, i jest najprostszym aldehydem, składającym się z atomu węgla, dwóch wodorów i jednego tlenu. W przemyśle chemicznym formaldehyd otrzymywany jest z metanolu (najprostszego alkoholu) i tlenu.
W naturze formaldehyd produkowany jest przez każdą żywą komórkę, a wszystko co jemy zawiera jego większe, lub mniejsze ilości. 

Formaldehyd w naszym ciele

Formaldehyd jest niezbędnym do życia związkiem przejściowym w wielu procesach biochemicznych. Ze względu na swoją prostą budowę jest idealnym, pośrednim transporterem pojedynczych atomów węgla, niezbędnych m.in. w metabolizmie aminokwasów, białek, tłuszczów czy metanolu. 1)Dhareshwar SS and Stella VJ, 2008.
Your Prodrug Releases Formaldehyde: Should you be Concerned? No!
Journal of Pharmaceutical Sciences, 97, 4184-4193.

Formaldehyd jest również niezbędny do aktywacji witaminy B9 (w tym celu organizm produkuje formaldehyd z aminokwasu seryny).   

Stężenie formaldehydu we krwi nie jest stałe. W zależności m.in. od diety i sytuacji metabolicznej organizmu zawartość formaldehydu w serum krwi waha się w przedziale 2.6 mg/L od 12 mg/L. 2)Heck HD, Casanova-Schmitz M, Dodd PB, Schachter EN, Witek TJ and Tosun T, 1985.
Formaldehyde (CH2O) concentrations in the blood of humans and Fischer-344 rats exposed to CH2O under controlled conditions.
Am Ind Hyg Assoc J. 46, 1-3

Ponieważ aldehyd mrówkowy jest substancją wysoce niestabilną jego okres półtrwania we krwi to 1-1,5 minuty. Oznacza to, że z podanej dawki formaldehydu, już po 7 minutach pozostają zaledwie śladowe ilości  (0,8%). Formaldehyd jest związkiem esencjalnym (niezbędnym do życia), a ponieważ jest bardzo niestabilny nasz organizm produkuje jego ogromne ilości. Dokładniej wytwarzamy 878-1310 mg formaldehydu na kilogram 3)Food, E., & Authority, S.
Endogenous formaldehyde turnover in humans compared with exogenous contribution from food sources.
EFSA Journal, 12(2), 3550
masy ciała dziennie. Oznacza to, że dorosła, ważąca 70 kg osoba produkuje codziennie 76 g formaldehydu, natomiast noworodek o masie 3400 g około 3,7 g.


Formaldehyd w produktach spożywczych 

Jedząc mięso i rośliny spożywamy nie nic innego, jak komórki roślinne i zwierzęce. Wszystkie one wytwarzają formaldehyd, czasami w znacznych ilościach, które mimo to nie są dla nas toksyczne. 
Przykładowe zawartości formaldehydu w jedzeniu: 4)Food, E., & Authority, S.
Endogenous formaldehyde turnover in humans compared with exogenous contribution from food sources. 
EFSA Journal, 12(2), 3550
 

  • wieprzowina (surowe mięso) – 2,9-4,6 mg/kg
  • wędzona szynka (warstwa zewnętrzna) – 224-267 mg/kg
  • indyk 10-20,7 mg/kg
  • morszczuk (ryba) – 232-293 mg/kg
  • dorsz – 100 mg/kg 
  • jabłko i marchew – 6,3-6,8 mg/kg
  • arbuz – 9,0 mg/kg
  • morela – 9,5 mg/kg
  • ziemniak – 13,3 mg/kg
  • banan- 16,3 mg/kg
  • pomidor – 19,5 mg/kg

Szacuje się, że dziennie nie przyjmujemy z jedzeniem więcej niż 1,4-1,7 mg formaldehydu na kilogram masy ciała, czyli około 100 mg dziennie. 

Toksyczność formaldehydu

w Europie od 2015 roku formaldehyd klasyfikowany jest jako substancja rakotwórcza klasy 1B. Oznacza to, że istnieje możliwość, że formaldehyd jest rakotwórczy, ale brak na to dowodów.
Warto zauważyć, że tak jak w przypadku większości substancji rakotwórczych, ewentualne działanie kancerogenne formaldehydu zależne jest od dawki lub czasu ekspozycji. 
Formaldehyd został zakwalifikowany jako substancja potencjalnie rakotwórcza po przeprowadzaniu badań na grupie ponad 25.000 pracowników, pracujących przy formaldehydzie i narażonych na jego stałe przyjmowanie poprzez inhalację. W przypadku pracowników jednego z dziesięciu badanych zakładów zaobserwowano nasilone występowanie nowotworów jamy nosowo-gardłowej. Co ciekawe w przypadku pozostałych 9 zakładów, ten sam typ nowotworu występował z incydencją 35% niższą niż w grupie referencyjnej.
Kolejne badania nie wykazywały związku formaldehydu z nasilonym występowaniem nowotworów jamy nosowo-gardłowej lub wykazywały związek niepewny – nie można było jednoznacznie stwierdzić, że to formaldehyd był substancją kancerogenną (badane osoby były zawodowo narażone również na inne chemikalia).5)Swenberg, J. A., Moeller, B. C., Lu, K., Rager, J. E., Fry, R. C., & Starr, T. B. 
Formaldehyde carcinogenicity research: 30 years and counting for mode of action, epidemiology, and cancer risk assessment.
Toxicologic Pathology, 41(2), 181–189.

Działanie rakotwórcze formaldehydu wiązane jest wyłącznie z inhalacją tego związku przez osoby pracujące w branżach chemicznych i tekstylnych. 
Poza działaniem kancerogennym możliwe jest ostre zatrucie formaldehydem kiedy jego stężenie w powietrzu przekracza 30ml/m³. Do zatruć pokarmowych formaldehydem może dojść poza tym przez omyłkowe spożycie formaliny (które przez ostro drażniący zapach jest praktycznie niemożliwe). Zdecydowanie częściej do zatrucia formaldehydem dochodzi wskutek spożycia metanolu, który w organizmie rozkładany jest właśnie do formaldehydu. 

Formaldehyd w szczepionkach 

Formaldehyd używany jest w produkcji szczepionek w celu inaktywowania wirusów i toksyn bakteryjnych 6)M.Y. Feldman
Reactions of nucleic acids and nucleoproteins with formaldehyde
Prog Nucleic Acid Res Mol Biol, 13 (1973), pp. 1-49

W jednej dawce szczepionki znajduje się 0.4–100 μg formaldehydu. Taka ilość powinna być traktowana jako zanieczyszczenie produkcyjne – nie jest to dodatek który pełni jakąkolwiek funkcję wspomagającą działanie szczepionki. 
Badania modelowe wykazały, że dawka 200μg podnosi stężenie formaldehydu we krwi o 22μg/L. Jednocześnie średnia dawka formaldehydu w szczepionce odpowiada 0,002% aldehydu mrówkowego który dziennie produkowany jest przez organizm 3,5-kilogramowego noworodka. Mówiąc bardziej obrazowo, niemowlę (3,5 kg) produkuje codziennie tyle formaldehydu ile znajduje się w  18.500 pojedynczych szczepionek, a dorosły tyle ile znajduje się w  380.000 szczepionek. 
Dawka 200 μg usuwana jest całkowicie z miejsca iniekcji po 30 minutach. 
Do tej pory odnotowano na świecie jeden przypadek działania niepożądanego, wywołanego prawdopodobnie przez formaldehyd zawarty w szczepionce. Była to wysypka u dorosłego pracownika służby zdrowia, po podaniu zawierającej formaldehyd szczepionce przeciwko WZW-B. 7)Robert J. Mitkus, Maureen A. Hess, Sorell L. Schwartz,
Pharmacokinetic modeling as an approach to assessing the safety of residual formaldehyde in infant vaccines,
Vaccine, Volume 31, Issue 25, 2013, Pages 2738-2743, ISSN 0264-410X


Podsumowanie

Formaldehyd jest substancją niezbędną do życia i produkowaną w każdej żywej komórce. Ilości formaldehydu które produkuje nasz organizm są nieporównywalnie większe od ilości zawartej w pojedynczej dawce szczepionki. Również z pożywieniem przyjmujemy ogromne ilości formaldehydu (w odniesieniu do ilości obecnej w szczepionce), które nie mają żadnego toksycznego wpływu na nasz organizm. Jeden banan to ilość formaldehydu odpowiadająca 13 szczepionkom. 
Ponieważ formaldehyd wchłania się z układu pokarmowego w 90% droga podania nie ma istotnego znaczenia, a podanie domięśniowe nie różni się pod względem (braku)toksyczności od podania doustnego (np. w postaci pokarmu). 
Toksyczność formaldehydu w szczepionkach jest taka sama, jak toksyczność roztworu soli fizjologicznej, czyli żadna. 

Przypisy   [ + ]

1. Dhareshwar SS and Stella VJ, 2008.
Your Prodrug Releases Formaldehyde: Should you be Concerned? No!
Journal of Pharmaceutical Sciences, 97, 4184-4193.
2. Heck HD, Casanova-Schmitz M, Dodd PB, Schachter EN, Witek TJ and Tosun T, 1985.
Formaldehyde (CH2O) concentrations in the blood of humans and Fischer-344 rats exposed to CH2O under controlled conditions.
Am Ind Hyg Assoc J. 46, 1-3
3. Food, E., & Authority, S.
Endogenous formaldehyde turnover in humans compared with exogenous contribution from food sources.
EFSA Journal, 12(2), 3550
4. Food, E., & Authority, S.
Endogenous formaldehyde turnover in humans compared with exogenous contribution from food sources. 
EFSA Journal, 12(2), 3550
5. Swenberg, J. A., Moeller, B. C., Lu, K., Rager, J. E., Fry, R. C., & Starr, T. B. 
Formaldehyde carcinogenicity research: 30 years and counting for mode of action, epidemiology, and cancer risk assessment.
Toxicologic Pathology, 41(2), 181–189.
6. M.Y. Feldman
Reactions of nucleic acids and nucleoproteins with formaldehyde
Prog Nucleic Acid Res Mol Biol, 13 (1973), pp. 1-49
7. Robert J. Mitkus, Maureen A. Hess, Sorell L. Schwartz,
Pharmacokinetic modeling as an approach to assessing the safety of residual formaldehyde in infant vaccines,
Vaccine, Volume 31, Issue 25, 2013, Pages 2738-2743, ISSN 0264-410X

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o